Amidan là một phần của hệ miễn dịch, giúp bảo vệ cơ thể trước sự xâm nhập của vi khuẩn và vi-rút qua đường hô hấp. Tuy nhiên, khi amidan bị viêm tái phát nhiều lần hoặc phì đại quá mức, chúng không còn phát huy tốt chức năng bảo vệ mà còn gây ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt của trẻ.
Nhiều phụ huynh thắc mắc khi nào cần cắt amidan, liệu cứ bị viêm amidan là phải phẫu thuật hay không? Thực tế, bác sĩ chỉ chỉ định cắt amidan trong những trường hợp nhất định sau khi đã thăm khám và đánh giá kỹ lưỡng.
Amidan có vai trò gì?
Amidan nằm ở hai bên thành họng và là một phần của hệ miễn dịch. Cơ quan này có nhiệm vụ nhận diện các tác nhân gây bệnh và hỗ trợ cơ thể tạo kháng thể chống lại vi khuẩn, vi-rút.
Ở trẻ nhỏ, amidan đặc biệt quan trọng trong những năm đầu đời. Vì vậy, nếu tình trạng viêm chưa nghiêm trọng, bác sĩ thường ưu tiên điều trị nội khoa thay vì phẫu thuật.
Khi nào cần cắt amidan?
Không phải trẻ bị viêm amidan đều phải cắt. Một số trường hợp dưới đây có thể được bác sĩ cân nhắc chỉ định phẫu thuật.
Viêm amidan tái phát nhiều lần
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến trẻ được chỉ định cắt amidan.
Thông thường, trẻ được xem xét nếu:
- Viêm amidan từ 7 lần trở lên trong vòng 1 năm.
- Hoặc từ 5 lần mỗi năm trong 2 năm liên tiếp.
- Hoặc từ 3 lần mỗi năm trong 3 năm liên tiếp.
Viêm tái phát nhiều lần khiến trẻ phải nghỉ học thường xuyên, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Amidan phì đại gây khó thở
Amidan quá lớn có thể khiến trẻ:
- Ngáy ngủ.
- Thở bằng miệng.
- Ngủ không sâu giấc.
- Ngưng thở khi ngủ.
Đây là dấu hiệu quan trọng cần được bác sĩ Tai Mũi Họng đánh giá vì có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
Xuất hiện áp xe quanh amidan
Đây là biến chứng của viêm amidan nặng.
Trẻ thường có biểu hiện:
- Đau họng dữ dội.
- Khó há miệng.
- Nuốt đau.
- Sốt cao.
Nếu không điều trị kịp thời, áp xe quanh amidan có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm.
Viêm amidan gây biến chứng
Trong một số trường hợp, viêm amidan kéo dài có thể làm tăng nguy cơ:
- Viêm tai giữa.
- Viêm xoang.
- Viêm đường hô hấp.
- Thấp tim hoặc viêm cầu thận (hiếm gặp).
Đây cũng là những trường hợp bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật.
Khi nào chưa cần cắt amidan?
Nếu trẻ chỉ viêm amidan 1–2 lần mỗi năm, đáp ứng tốt với điều trị và không ảnh hưởng đến hô hấp hay sinh hoạt thì thường chưa cần cắt.
Thay vào đó, cha mẹ nên theo dõi sát, chăm sóc họng đúng cách và tăng cường sức đề kháng để hạn chế nguy cơ tái phát.
Cách hạn chế viêm amidan tái phát
Để giảm nguy cơ viêm amidan ở trẻ, cha mẹ nên:
- Giữ ấm vùng cổ khi thời tiết lạnh.
- Cho trẻ uống đủ nước.
- Vệ sinh răng miệng sau ăn và trước khi đi ngủ.
- Hạn chế đồ ăn quá lạnh hoặc nhiều gia vị.
- Xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ.
- Chăm sóc vùng hầu họng thường xuyên, đặc biệt trong mùa lạnh hoặc sau khi trẻ vừa khỏi cảm cúm.
Giải pháp hỗ trợ chăm sóc họng cho trẻ từ 1 tuổi
Apipro Kids là sản phẩm xịt họng chứa keo ong chuẩn hóa Châu Âu, kết hợp cùng các thành phần tự nhiên như lá xô thơm giúp hỗ trợ:
- Giảm đau, trị ho hiệu quả: Làm dịu nhanh tình trạng đau rát cổ họng, giảm tần suất các cơn ho khan, ho có đờm một cách an toàn và tự nhiên.
- Kháng khuẩn, kháng vi-rút mạnh mẽ: Giúp tiêu diệt và ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn, vi-rút gây viêm họng, viêm khoang miệng.
- Làm dịu tức thì: Giảm nhanh cảm giác đau rát, ngứa ngáy và sưng tấy ở cổ họng khi bị ho hoặc cảm cúm.
- Kích thích phục hồi: Hỗ trợ làm lành nhanh các tổn thương nhẹ hoặc vết loét trong niêm mạc họng và khoang miệng.
- Không chứa cồn, hạn chế cảm giác xót rát khi sử dụng.
Đặc biệt, thiết kế vòi xịt dài 360° giúp dung dịch dễ tiếp cận sâu hơn vào vùng hầu họng so với các dạng vòi ngắn thông thường.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu trẻ có các dấu hiệu:
- Khó thở hoặc ngưng thở khi ngủ.
- Sốt cao kéo dài.
- Đau họng dữ dội.
- Nuốt khó, bỏ ăn.
- Nghi ngờ áp xe amidan.
- Viêm amidan tái phát nhiều lần.
Kết luận
Khi nào cần cắt amidan là câu hỏi được rất nhiều phụ huynh quan tâm. Trên thực tế, việc cắt amidan chỉ được chỉ định khi trẻ viêm tái phát nhiều lần, amidan phì đại gây cản trở hô hấp hoặc xuất hiện biến chứng. Thay vì tự quyết định, cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp. Đồng thời, việc chăm sóc họng đúng cách mỗi ngày cũng góp phần hạn chế nguy cơ viêm amidan tái phát và bảo vệ sức khỏe đường hô hấp cho trẻ.
